در حاشیه یادداشت جناب آقای حسن انصاری درباره نسخه ای کهن از تهذیب الاحکام نکته های ناب و یادداشتهای ارزنده پژوهشگر توانا جناب آقای حسن انصاری در باب کتابشناسی ، همواره خواندنی و پر فایده بوده است. اخیراً از دوست گرامی جناب آقای شیخ علی صدرایی شنیدم که : جناب انصاری در یکی از یادداشتهایشان در سایت کاتبان ، درباره نسخه ای از تهذیب الاحکام که در کتابخانه آیت الله گلپایگانی (ره) در قم نگهداری می شود، اظهار نظر نموده و بر اساس آنچه در فهرست آقای عربزاده (ص . 770) آمده، این نسخه را مورخه 575 ق دانسته اند.

به گفته آقای رحیمی ریسه مرکز میراث مکتوب نیز با استناد به فهرست مذکور تصویر این نسخه را تهیه و قصد انتشار آن بصورت چاپ عکسی را داشته اند.

نظر به اینکه در فهرست نویسی جدید برای نسخه های کتابخانه مذکور، این نسخه را بنده فهرست کرده ام ، برخی از دوستان از جمله جناب صدرایی علاقه به توضیح بیشتربرای روشن شدن وضعیت نسخه تهذیب الاحکام را اظهار نمودند.

اکنون به عرض جناب صدرایی وجناب انصاری و همه پژوهشگران علاقمند به مباحث نسخه شناسی می رسانم که نسخه مذکور قطعاً در تاریخ 575 ق کتابت نشده، بلکه به احتمال قوی مربوط به قرن یازدهم هجری است و تاریخ 575 ق که در آن دیده می شود، مربوط به نسخه مستنسَخ منها است. بنابراین نسخه شماره 34/92کتابخانه آیت الله گلپایگانی ، قدیمی نیست بلکه از جهت تاریخ کتابت نسخه ای معمولی و از سده یازدهم هجری است.

در پایان به پژوهشگران عالم مخطوطات بشارت می دهم که فهرست جدید کتابخانه آیت الله گلپایگانی (ره)، شامل معرفی 16000 عنوان کتاب و رساله در ده جلد بزرگ بقلم اینجانب و آقای صدرایی آماده چاپ شده است و امید است با انتشار آن گرد غربت از روی دلربای این گنجینه عظیم زدوده شود.

والسلام

ارسال شده توسط ابوالفضل حافظیان بابلی در تاريخ سه شنبه 1 خرداد 1386 ساعت 11:40 بعدازظهر (تعداد نظرات : ۲)

نسخه پژوهی

مجموعه جستارها درباره فهرست های کتابخانه های ایران وانیران، پژوهش های نسخه شناسی ، تصحیح رساله های خطی، کتاب شناسی های موضوعی، راهنمای کتابخانه ها، بر افزوده ها و نویافته ها در نسخه های خطی؛ تصحیح و تکمله بر فهرست ها و کتاب شناسی ها؛ اطلاع رسانی درحوزه نسخه های خطی

دفتر سوم

به کوشش

ابوالفضل حافظیان بابلی

کتابخانه ، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی

تهران ، پاییز 1385 هجری شمسی

فهرست

پیش گفتار / 9

I. فهرست های کتابخانه های ایران

(178 – 15)

1. چند نسخه خطی از مدرسه ولی عصر خوانسار/ سید عبدالعزیز طباطبایی/ مقدمه و بازنویسی سید جعفر حسینی اشکوری  / 17

2. فهرست نسخه های خطی کتابخانه آیت الله ملا علی واعظ خیابانی تبریزی/ ملا علی واعظ خیابانی تبریزی/ به کوشش محمد الوانساز خویی / 31

3. فهرست مجموعه های خطی کتابخانه علامه طباطبایی دانشگاه شیراز/ محمد برکت  / 59

II. تصحیح رساله های خطی

(200 – 179)

1. الرسالة  الطلائعية / شهید اول محمد بن مکی عاملی/ به کوشش رضا مختاری  / 181

2. الرسالة القلمية/ نویسنده ای ناشناس/ به تصحیح و تحشیه جویا جهانبخش / 187

III. کتاب شناسی های موضوعی

(398 – 201)

1. کتاب شناسی خوابگزاری/ محمد علی صالحی / 203

2. نسخه های اصل از سده نهم هجری/ مریم تفضلی / 291

3. راهنمای پژوهش درباره ابن فهد حلی/ محمد رضا زادهوش / 335

IV. گنجینه های دست نویس های اسلامی در جهان

(474- 399)

1. نویافته های گنجینه های دست نویس های اسلامی در ایران/ ابوالفضل حافظیان بابلی و سید کاظم محمد حسین حکیم / 401

V. فهرست های کتابخانه های خارج از کشور

(520- 475)

1. موقوفات مكتبة  العلامة السید صادق بحر العلوم/ سید صادق بحر العلوم/ به کوشش سید صادق حسینی اشکوری / 477

2. نسخه های خطی چند مجموعه شخصی در لاهور پاکستان / دکتر عارف نوشاهی / 491

VI. جٍُنگ ها ، سفینه ها و تذکره ها

(598 – 521)

1. مجموعه لطایف ومنظومه ظرافت (جُنگ محمود شاه نقیب)/ جواد بشری / 523

VII. برافزوده ها و نویافته های گوناگون در نسخه های خطی

(626 – 599)

1. از لابه لای نسخه ها/ ابوالفضل حافظیان / 601

VIII. تصحیح و تکمله بر فهرست ها، کتاب شناسی ها وتراجم

(682 – 627)

1. التعلیقات علی الذريعة  الی تصانیف الشيعة/ سید سعید اختر رضوی/ اعداد سید محمد رضا حسینی جلالی / 629

IX. بایسته های پژوهشی

(722- 683)

1. چکیده طرح تدوین کتاب شناسی بزرگ شیعه و دیدگاههای پژوهشگران/ مؤسسه کتاب شناسی بزرگ شیعه / 685

فهرست تصاویر / 723

اختصارات منابع / 725

چکیده مقالات : عربی، انگلیسی / 731

ارسال شده توسط ابوالفضل حافظیان بابلی در تاريخ سه شنبه 1 خرداد 1386 ساعت 11:31 بعدازظهر (نظر بدهید)

در ميان کشورهای دارنده نسخ خطی اسلامی، ايران همراه با ترکيه، مصر و هند در رديف برترين ها قرار دارند.

امروزه آمار دست نويس های اسلامی در جهان را حدود پنج ميليون نسخه برآورد می کنند و از اين تعداد، دست کم 500000 دستنويس در کتابخانه های عمومی و خصوصی ايران نگهداری می شود.

آخرين گزارش از وضعيت دست نويس های ايران در سال 1379ش در قالب کتابِ «گنجينه های دست نويس های اسلامی در ايران» منتشر شد و با اين اطلاعات:

شمار شهرها                                55 شهر

شمار مجموعه ها                          286 کتابخانه

شمار دست نويس ها                     225000 نسخه

فهرست های چاپ شده                   487 عنوان     

اکنون پس از گذشت شش سال، گزارش جديدی درباره دست نويس های ايران منتشر می شود با مشخصات زير:

شمار شهرها                                117 شهر

شمار مجموعه ها                          664 کتابخانه

شمار دست نويس ها                     340000 نسخه

فهرست های چاپ شده                   662 عنوان

بر اساس اين تحقيق، به صورت قطعی از وجود 340000 نسخه خطی در ايران، با خبر می شويم و اين مقدار دست نويس شناخته شده در ايران، می تواند به تخمين ما را به وجود دست کم نيم ميليون نسخه خطی درجای جای ايران اسلامی رهنمون کند.

اما از اين همه، تنها حدود 150000 نسخه خطی در ايران، به صورت اجمال يا تفصيل فهرست شده و بيش از نيمی از دست نويس های ايران در انتظار دست های مهربان فهرستنگارانی است که انگيزه و توان زدودن غبار غربت از چهره های تابناک شان را دارند.

برای اطلاع از تفصيل اين گزارش، منتظر انتشار دفتر سوم نسخه پژوهی باشيد.

 و السلام

ارسال شده توسط ابوالفضل حافظیان بابلی در تاريخ سه شنبه 24 بهمن 1385 ساعت 9:06 قبل‏ازظهر (نظر بدهید)