از شمس الدین محمد بن علی جباعی (886 هـ) جدّ پدر شیخ بهایی، چند مجموعه به جا مانده که دوست دانشمند آقای علی اکبر زمانی نژاد مقالاتی در معرّفی آنها نشر دادند. اینک به معرفی اثری نویافته از جباعی می پردازیم.

جباعی منتخبی از الفهرست منتجب الدین علی بن عبیدالله بن بابویه رازی (بعد از 585 هـ) ساخته که نسخه ای از آن در کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی موجود است. و در فهرست آنجا به اشتباه به عنوان «فهرست منتجب الدین» معرفی شده است.

این تلخیص، اسامی دانشمندانی را دربردارد که تألیف یا نظمی داشتند و یا از مشاهیر بوده اند.

وی با استفاده از نسخه الفهرست منتجب الدین که به خط شهید اول مورخه ربیع الآخر 776، بوده به تلخیص آن پرداخت. گفتنی است شهید اول نیز از روی نسخه محمد بن محمد بن علی حمدانی قزوینی ـ از شاگردان منتجب الدین ـ مورخه رجب 613 نسخه خود را کتابت کرده است.

جباعی در پایان رساله می گوید: «یقول محمد بن علی الجباعي عفی الله عنه انّی أخذت البعض و ترکت طلباً للاختصار و لم أکتب إلّا من له تصنیف أو نظم أو ذکر مشهور و کتبته من نسخة بخط الشیخ شمس الدین محمد بن مکي صورة کتابته: تمّ فهرست أسماء علماء الشیعة و مصنّفیهم وکتب العبد الراجي إلی عفو ربّه محمد بن مکي بن محمد هزیع لیلة الثلثاء لخمس بقین من شهر ربیع الآخر وسنة ستّ وسبعین وسبعمئة بالحلّة نقلاً من خطّ الفاضل محمد بن محمد بن علي الحمداني القزویني في أواسط شهر الله الأصب رجب عمت میامنه سنة ثلاث عشرة و ستّمئة ... قال ابن مکي بخط الأصل: عورض بالمتنسخ منه... قال ابن مکي: وإنّي عارضته بها مع نفسي بتاریخ الکتابة والحمدالله...» معرفی تفصیلی این اثر را در فهرست تازه انتشار آورده ام.